പരാതി പരിഹാര സംവിധാനം
കേരളത്തിലെ പരാതി പരിഹാര സംവിധാനം.
കേരളത്തിലെ വിവിധ സർക്കാർ വകുപ്പുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരാതികൾ സമർപ്പിക്കുന്നതിനും അവയുടെ സ്ഥിതി പരിശോധിക്കുന്നതിനുമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രധാന സംവിധാനമാണ് പരാതി പരിഹാര സംവിധാനം (Grievance Redressal System). പരാതിയുടെ സ്വഭാവം അനുസരിച്ച് വേണം അപേക്ഷ എവിടെ നല്കണം എന്ന് തീരുമാനിക്കേണ്ടത്
പ്രധാന സംവിധാനങ്ങൾ
- താലൂക്ക് / വില്ലേജ് തല പരാതി പരിഹാരം- വില്ലേജ് ഓഫീസർ, തഹസിൽദാർ തുടങ്ങിയ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ബന്ധപ്പെട്ട പരാതികൾ നേരിട്ട് നൽകാം.
- വകുപ്പ് തല പരാതി പരിഹാരം- ഓരോ സർക്കാർ വകുപ്പിലും ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് പരാതി നൽകാനുള്ള സംവിധാനമുണ്ട്.
- ജില്ലാ കളക്ടറേറ്റ്- ജില്ലാ ഭരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരാതികൾ ജില്ലാ കളക്ടർക്ക് സമർപ്പിക്കാം.
- കേരള സംസ്ഥാന മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ- മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരാതികൾ സമർപ്പിക്കാം.
- സി.എം.ഒ. പരാതി പരിഹാര സംവിധാനം- മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസിലേക്ക് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് പരാതികൾ സമർപ്പിക്കാം. സർക്കാർ സേവനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരാതികൾ ഓൺലൈനായി നൽകാനും നിലവാരം പരിശോധിക്കാനും സാധിക്കും.
- കേരള ലോകായുക്ത- പൊതുപ്രവർത്തകരുടെ അഴിമതി, അധികാരദുരുപയോഗം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ പരാതി നൽകുന്നതിനുള്ള സ്വതന്ത്ര സംവിധാനമാണ്.
ചുരുക്കത്തിൽ:
പരാതി ആദ്യം ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പ്/ഓഫീസിൽ നൽകുന്നതാണ് സാധാരണ നടപടി. പരിഹാരം ലഭിക്കാത്ത പക്ഷം ഉയർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരിലേക്കോ ജില്ലാ ഭരണകൂടം, മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ പരാതി പരിഹാര സംവിധാനം, ലോകായുക്ത, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ തുടങ്ങിയ അനുയോജ്യമായ സംവിധാനങ്ങളിലേക്കോ പരാതി ഉയർത്താം.
കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിൽ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് പരാതികൾ സമർപ്പിക്കാനും അവ പരിഹരിക്കാനുമായി താഴെ പറയുന്ന പ്രധാന സംവിധാനങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്:
- പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ്: പരാതികൾ നേരിട്ടോ തപാൽ മാർഗ്ഗമോ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റിന് സമർപ്പിക്കാം.
- ഡിജിറ്റൽ/ഓൺലൈൻ പരാതി പരിഹാര സംവിധാനങ്ങൾ
- KSMART Portal: പഞ്ചായത്ത് സേവനങ്ങളും പരാതികളും ഓൺലൈനായി നൽകാനും അവയുടെ പുരോഗതി അറിയാനും ഈ പോർട്ടൽ ഉപയോഗിക്കാം (https://ksmart.lsgkerala.gov.in/ui/home/citizen/login).
- മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ജനസമ്പർക്ക പരിപാടി / പോർട്ടൽ (CMDRF Portal / CMO Portal): തദ്ദേശ തലത്തിലെ പരിഹരിക്കപ്പെടാത്ത വിഷയങ്ങൾ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ പരാതി പരിഹാര സെൽ വഴി നൽകാം.
- പരാതി പരിഹാര പോർട്ടൽ (Spandanam/LSGD Portal): തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പിന്റെ ഔദ്യോഗിക പോർട്ടലുകൾ വഴി ഓൺലൈൻ പരാതികൾ നൽകാം.
- തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ ഓംബുഡ്സ്മാൻ (LGD Ombudsman)
തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ ജനപ്രതിനിധികൾക്കും ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും എതിരെയുള്ള അഴിമതി, ദുർഭരണം, ഔദ്യോഗിക പദവി ദുരുപയോഗം ചെയ്യൽ തുടങ്ങിയവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരാതികൾ lgdombudsman.kerala.gov.in എന്ന വെബ്സൈറ്റ് മുഖേന ഓംബുഡ്സ്മാന് മുൻപാകെ സമർപ്പിക്കാം.
- സിറ്റിസൺസ് ചാർട്ടർ (പൗരാവകാശ രേഖ)
ഓരോ സേവനത്തിനും നിശ്ചിത സമയപരിധി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്. സമയബന്ധിതമായി സേവനം ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പിലെ മേലധികാരികൾക്ക് അപ്പീൽ നൽകാം.
- അദാലത്തുകൾ
തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രിയുടെയോ ജില്ലാ തല ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയോ നേതൃത്വത്തിൽ നടത്തുന്ന 'തദ്ദേശ അദാലത്തുകൾ' വഴി വർഷങ്ങളായി തീർപ്പാകാത്ത പരാതികൾക്ക് തൽസമയം പരിഹാരം കാണാൻ സാധിക്കും.